U bevindt zich hier:
Home
Landeninformatie
Senegal
Zaken doen in Senegal
Handelsprofiel Senegal
Handelsprofiel Senegal
Senegal is een bruggenhoofd naar West-Afrika. De relatief grote thuismarkt, de nabijheid tot Europa en de goed functionerende haven maken Senegal tot een aantrekkelijke keuze voor investeren in Afrika. Het is ook een grote uitdaging. Hoewel het land hard werkt aan verbetering, zijn een stroperige bureaucratie, een slechte staat van het wegennet en een wisselvallige stroomvoorziening voorlopig een realiteit om rekening mee te houden.
Kerngegevens
Senegal is een van de belangrijkste handelspartners van Nederland in West-Afrika. In 2007 werd voor ruim 325 miljoen euro naar Senegal geëxporteerd. Dat zijn vooral olieproducten (80%). Daarnaast ook agrarische producten (uien, aardappelen) en voedingsmiddelen (melkpoeder). De importen uit het land bedroegen ruim 15 miljoen euro, vooral landbouwproducten en grondstoffen.
Inwonertal: 12,41 miljoen
BNP: $11,15 miljard
groei: 5,6%(2005) 2,3% (2006) 4,8% (2007)
munt: Franc CFA 656:1 € (vaste wisselkoers)
(cijfers Wereldbank)
Senegal biedt niet alleen zijn eigen thuismarkt van 12 miljoen inwoners. Het land is lid van de economische gemeenschap van West-Afrikaanse staten ECOWAS, die een markt van 15 landen en 270 miljoen consumenten verenigt.
De Senegalese economie is de laatste jaren stevig gegroeid. De regering heeft zich tot doel gesteld om in 2015 tot de opkomende landen te worden gerekend. Daarvoor moet nog veel gebeuren maar het is zeker haalbaar. De ambities zijn uitgewerkt in een Strategie voor Versnelde Groei: die houdt in dat enkele veelbelovende sectoren van de economie speciale aandacht krijgen. Voor het economisch hervormingsprogramma wordt intensief samengewerkt met het Internationaal Monetair Fonds, dat twee keer per jaar de staatshuishouding controleert.
Het betaalmiddel in het land is de West-Afrikaanse Franc, een muntunie van negen landen in de regio die op zijn beurt is gekoppeld aan de euro. Het maakt West-Afrika eigenlijk tot een deel van de eurozone, met alle voordelen vandien voor ondernemers uit Europa.
Senegal heeft een laag inkomen per hoofd van de bevolking, US$820 in 2007. Dit betekent ook dat de loonkosten zeer laag zijn. Het wettelijk minimumloon is 47 €cent per uur.
De voertaal in Senegal is Frans, Engels wordt weinig gesproken. De meest gebruikte taal is Wolof.
Ondernemersklimaat
Senegal steekt positief af tegen de omringende landen; Het land is politiek stabiel, kent een democratische traditie met meer partijen en een levendige media. Dat betekent niet dat zakendoen in Senegal hetzelfde is als in Europa. Met name ondoorzichtige regelgeving en trage procedures zijn een probleem.
De Wereldbank houdt in zijn rapportages doing business bij hoe een land “scoort” met zijn ondernemersklimaat. In 2009 stond Senegal op plaats 149.
Wereldbank doing business ranglijst 2009: 149 (uit 181 landen)
Transparency International Corruption Perceptions Index 2008: 85 (uit 180 landen)
Senegal richt zich op het verbeteren van zijn score op deze index, met name door vereenvoudiging van administratieve procedures. Voor ondernemers die een bedrijf willen oprichten is er een één-loket-principe ingevoerd. Dat heeft opvallende resultaten: het land steeg in een jaar 19 plaatsen op de ranglijst en voor het onderdeel “bedrijf opzetten” zelfs 66 plaatsen. Volgens de Wereldbank gaat het opzetten van een bedrijf in Senegal (8 dagen) nu zelfs sneller dan in de OESO-landen (13 dagen) en zeker sneller dan in de regio (48 dagen).
De lage score van Senegal komt vooral door de slechte organisatie van het belastingstelsel en de juridische belemmeringen bij het afdwingen van contracten. Die procedure vergt gemiddeld meer dan twee jaar. Corruptie is eveneens een reëel probleem. In de corruptiebarometer van Transparency International zei 38% van de ondervraagden in de afgelopen 12 maanden steekpenningen te hebben betaald. (Global Corruption Barometer 2007, Transparency International)
Investeren
Senegal werkt hard om buitenlandse investeerders te lokken. En met succes. Senegal valt traditioneel in de Franse invloedsfeer en veel toonaangevende investeerders zijn nog steeds Frans. De laatste jaren is er echter toenemende interesse voor Senegal uit andere landen. Bedrijven als ArcelorMittal, Dubai World en het Indiase IFFCO investeerden de afgelopen jaren flink en toonden ook blijvend commitment. In 2007 alleen al verdrievoudigden de buitenlandse investeringen tot zo'n 220 miljoen euro (OBG,p.27). Het Internationaal Monetair Fonds schat dat dit bedrag in 2010 minstens nog eens wordt verdubbeld.
Verdere vereenvoudiging van de regelgeving en het aanbieden van belastingvoordelen voor buitenlandse investeerders zijn de voornaamste methode om investeringen binnen te halen. Direct contact met investeerders in belangrijk voor de Senegalese overheid. Zo organiseert de president twee maal per jaar een conferentie met (potentiële) ondernemers in Senegal, om te horen wat er speelt en waar verbeterpunten liggen voor de overheid.
Buitenlandse investeringen: 220 miljoen euro in 2007
Gemiddelde belastingdruk: 46% van het bedrijfsresultaat
(cijfers Wereldbank)
Het belangrijkste adres voor buitenlandse investeerders om te kennen is de Apix. Dit agentschap is door de overheid speciaal opgezet om buitenlandse investeerders te begeleiden en speelt een leidende rol in de verbetering van het ondernemersklimaat. Het “een-loket-principe” is zover mogelijk doorgevoerd en men kan nu bij Apix terecht voor het oprichten van een bedrijf, het aanvragen van belastingkortingen en begeleiding bij de aankoop van grond. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld een vrijstelling van douanerechten, opschorting van de BTW en belastingkortingen. Details zijn beschikbaar via Apix.
Infrastructuur
De luchthaven van Dakar is een van de hubs van Afrika. Er zijn dagelijks meerdere directe verbindingen met zowel Europa als Noord-Amerika. Dakar is ook een gebruikelijke overstap voor andere bestemmingen in Afrika. Senegal wil deze positie vasthouden door de bouw van een nieuw, gemoderniseerd vliegveld buiten de stad.
De containerterminal van de zeehaven wordt sinds 2008 beheerd door het gerenommeerde DP World. Het heeft de service sterk verbeterd. Een andere arm van het Dubai World concern, Jafza International, werkt aan een groot bedrijvenpark dat alle faciliteiten voor buitenlandse ondernemers in huis moet hebben.
Wegennet: 14500 kilometer
Zeeverbinding: 6 dagen (voor de meeste Europese havens
Containerprijs: 3100 € (gemiddelde voor een 20ft container naar Europa)
Vlucht Dakar-Amsterdam (6 uur vliegtijd)
(cijfers Apix)
Het wegennet in Senegal is een probleem. Buiten Dakar kunnen reistijden flink oplopen door de slechte staat van de wegen. Vooral de weg die de hoofdstad met het achterland verbindt is zeer gevoelig voor urenlange vertragingen. Op dit moment wordt gewerkt aan een snelweg die de situatie moet verbeteren, maar een oplossing zal waarschijnlijk enkele jaren op zich laten wachten. Ook in andere delen van het land wordt het wegennet op dit moment opgewaardeerd. Zo moet ondermeer de verbinding met Mali binnen afzienbare tijd sterk zijn verbeterd.
Het elektriciteitsnet is in de steden redelijk dekkend, maar gevoelig voor storingen. Een eigen generator is noodzakelijk als constante stroomvoorziening een voorwaarde is. Het waternet is doorgaans betrouwbaar.
Het mobiele telefoonnetwerk in Senegal is vrijwel dekkend. De grootste operator, het voormalige staatsbedrijf Sonatel, biedt bovendien breedbandinternet via ADSL door het hele land.
Personeel
De Human Development Index van de Verenigde Naties, zet Senegal op plaats 153, net genoeg voor een plek onder de gemiddeld ontwikkelde landen. Deze index is gebaseerd op zaken als levensverwachting, toegang tot kennis en levensstandaard en geeft een redelijke indicatie van het gemiddelde opleidingsniveau. Het land heeft een aantal hogescholen en universiteiten die hoger opgeleid personeel afleveren.
Human Development Index: 153
Minimumloon: 47 €cent
Alfabetisme: 40%
(cijfers UNDP, Apix)
Opleidingen zijn vaak in het Frans, traditioneel spreken weinig Senegalese werknemers Engels. Onder zeer laag opgeleide werknemers buiten de hoofdstad is Frans evenmin vanzelfsprekend. Zo'n 60% van de bevolking kan niet schrijven. Dit is echter aan het veranderen. Steeds meer opleiding is (deels) in het Engels, zeker voor hoger opgeleid personeel.
De wettelijke bescherming van werknemers is sterk, globaal vergelijkbaar met de Europese normen. Doing business schaart Senegal daarom onder de landen met rigide personeelwetgeving. Aan de andere kant kan Senegal met recht een lage lonen-land heten: het wettelijk minimumloon is 47 €cent per uur. Buitenlandse werknemers hebben een werkvergunning nodig, maar kunnen over het algemeen vrij snel aan de slag, zeker vergeleken met Europa.
Regelingen voor Nederlandse bedrijven
Senegal is opgenomen op de landenlijst van diverse subsidieprogramma’s. De meest relevante is op dit moment PSI, het private-sector investeringsprogramma. Dit staat open voor bedrijven in alle economische sectoren die een samenwerkingsverband met een lokaal bedrijf in Senegal opzetten. De PSI-bijdrage is 50% van de investering met een maximum van 750.000 €. Meer informatie is te vinden op de website van PSI .
Het subsidieprogramma ORIO is de opvolger van de ORET-regeling. Via ORIO (ontwikkelingsrelevante infrastructuurontwikkeling) wordt het Nederlandse bedrijfsleven gestimuleerd om projecten op het gebied van watermanagement, gezondheidszorg, transport en energie uit te voeren in ontwikkelingslanden. De regeling is vooral gericht op het Midden en Kleinbedrijf. Het budget is 120 miljoen euro. Zie voor meer informatie de website .
Assistentie Nederlandse ambassade
De Nederlandse ambassade in Dakar kan assistentie bieden aan Nederlandse bedrijven op de Senegalese markt. Dergelijke steun kan bestaan uit advies, informatie, hulp bij het vinden van partners en vertegenwoordigers en het leggen van contacten met de diverse overheidsinstanties.
Contactpersoon is:
drs B.J. Aal
Tweede Ambassade Secretaris
Tel.: + 221 33 8490360
Fax: + 221-33 8217084
E-mail: dak@minbuza.nl
Links
Het investeringsbureau van de Senegalese overheid Apix
biedt informatie over en hulp bij vestigingsprocedures. Bovendien is er een downloadsectie voor veel relevante informatie. De site is beschikbaar in het Frans en Engels
Doing Business, de site van de Wereldbank
biedt vergelijkend overzicht van de faciliteiten en belemmeringen voor zakendoen in alle landen van de wereld. Een overzicht specifiek voor Senegal
www.doingbusiness.org/ExploreEconomies/?economyid=164
biedt tevens toegang tot het landenprofiel van de Wereldbank. Informatie in het Engels, Frans en enkele andere talen.
Franse economische voorlichtingsdienst in Dakar, site met veel algemene en sectorspecifieke informatie
Uitgebreide boekwerken over zakendoen in Senegal zijn hier te downloaden of bestellen. Alles Franstalig.
In Nederland
De EVD, de dienst van het ministerie van Economische zaken voor internationaal ondernemen
Developing Your Business
http://www.evd.nl/business/dyb/index.asp
is een database van alle subsidies en andere handelsinstrumenten die Nederlandse ondernemers in Senegal ter beschikking staan.
Internationaal Ondernemen is een site van het ministerie van Economische Zaken en de handelsbevorderende organisaties om praktische informatie te verstrekken over het internationaal ondernemen
www.internationaalondernemen.nl
De site bevat vooral algemene informatie, maar desgewenst kan contact worden gelegd met specialisten van de EVD.
De Netherlands Africa Business Council is de vereniging van Nederlandse ondernemers in Afrika
De site heeft een aparte pagina met cijfers over Senegal.
www.nabc.nl/site/countryinformation/senegal.html
In Senegal
Twee handige portals voor een algemene eerste indruk van Senegal zijn
De sites bevatten algemene informatie over het land, cultuur, geloof en gebruiken naast praktische zaken als het banksysteem, verzekeringsmaatschappijen en douaneformaliteiten.
Club des Investisseurs Français au Sénégal, de Vereniging van Franse Ondernemers
Biedt een nuttige informatiegids over het vestigen van een bedrijf in Senegal. (S'implanter au Senegal, te downloaden op de site)
Overheidssite met uitleg over administratieve procedures. Van verblijfsvergunning tot naturalisatie.
De Kamer van Koophandel in Dakar
De belangrijkste werkgeversorganisaties in Senegal
b ieden geregeld interessant nieuws, factsheets en links.
Dit handelsprofiel is opgesteld door de Nederlandse ambassade in Dakar, voorjaar 2009, als informatieservice aan Nederlandse ondernemers. Met vragen of opmerkingen kunt u terecht per e-mail op dak@minbuza.nl